Texnoman

Assalomu alaykum! Siz Axborot texnologiyalari sohasining o'zbek tilidagi bloggerlar portaliga tashrif buyurdingiz! Loyihamizning asosiy maqsadi haqida bu yerda o'qishingiz mumkin.

Kirish A'zo bo'lish


Farzandlarimiz bizdan ko'ra kuchli, dono, bilimli va albatta baxtli bo'lishlari shart.

- Islom Karimov

Maqolalardagi teglar linux...


Linux - bo'yicha darslar. 16/12/15 00:22

Linux - bo'yicha darslar.

Assalom alaykum. Quyida eng mashxur operatsion tizimlardan birining asosi bo'lgan Linux bo'yicha darslar ro'yxati keltirilgan. Ushbu darslar texnoman.uz saytiga joylashtirilgan. Ushbu darsda Siz Linuxning asosi bilan, uning buyruqlaridan foydalanishni o'rganigingiz mumkin.



TRACEROUTE (LINUX) yoki TRACERT (WINDOWS) ning qanday ishlashi haqida. 16/06/13 01:00

TRACEROUTE (LINUX) yoki TRACERT (WINDOWS) ning qanday ishlashi haqida.

traceroute — tarmoq utilitasi. Vazifasi — ko'zlangan serverga yetib borguncha yo'ldagi barcha hostlar haqida ma'lumot chiqarish. Bu utilita orqali siz o'zingizdan chiqib ketayotgan trafikni qaerdan va qaysi provayderlar orqali o'tayotganini, marshrutning qaysi qismida tutilish (zaderjka) ko'payib ketayotganini, qaysi qismda tezlik pastligini bilib olishingiz mumkin bo'ladi. Agar sizning paketingiz ko'zlangan maqsadga yetib bormayatgan bo'lsa traceroute orqali qaysi host yoki serverdan…



Doppix milliy operatsion tizimini tatbiq etish jadal davom etmoqda 16/05/15 05:01

Doppix milliy operatsion tizimini tatbiq etish jadal davom etmoqda

Avval ham xususan, InfoCom.UZ jurnalining sahifalarida nashr etilgan maqolalarimizda Yosh dasturchilarni tayyorlash va qo'llab-quvvatlash markazi tomonidan Doppix Milliy opеratsion tizimini takomillashtirish hamda joriy qilish bo'yicha doimiy ishlar olib borilayotganligi aytib o'tilgan edi. Ma'lumki, Doppix opеratsion tizimini ishlab chiqish ishlari eng yaxshi milliy mutaxassislarimizdan tashkil topgan Linux-laboratoriyasi qoshidagi Markaz loyihasi doirasida olib borilgan edi. Doppix OT "BestSoft-2008"…



Linux OT bilan ishlash va Tizim xavfsizligi ! 16/05/15 04:53

Linux OT bilan ishlash va Tizim xavfsizligi !

Security DVD v2 – Linux (Linuks deb o'qiladi) Ubuntu OT bilan tanishish !Linux variantlari bir necha xil bo'lishi mumkin:Server va Desktop … bundan tashqari linux'ni turli soha va yo'nalish bo'yicha turlari ishlab chiqilgan :1: Virtualizatsiya uchun2: Xavfsizlik (Selinux, sVirt, SSSD),3: Ma'lumotlar saqlash (RH Storage).4: Cloud (RHOS Openshift) va hokozolar..bunday xizmatlar asosan Redhat va Ubuntu asosida ishlab…



Doppix O‘zbеkistonda yangi milliy opеratsion tizimining paydo bo‘lishi 16/05/15 04:22

Doppix O‘zbеkistonda yangi milliy opеratsion tizimining paydo bo‘lishi

Opеratsion sistеmalar – bu burchakda chang bosib yotgan bir talay tеmir-tеrsakni kompyutеrga – bolalar uchun quvonch, buva va buvilar uchun uy kinotеatriga, katta yoshilar uchun yangiliklarni bilib olish, ishbilarmonlar uchun ishlash vositasi, buxgaltеrlar uchun matn tеrish va kolkulyatorga, ilg'or yoshlar uchun munosabatlar vositasiga aylantiradigan mo'jizadir. Opеratsion sistеmasining tarixi janglar, afsonalar va sirlarga boy, lеkin bu bugungi suhbatimiz maqsadi emas. Darhol o'tgan asrning…



GNU nano - redaktorini o'rganamiz 16/05/14 09:14

GNU nano - redaktorini o'rganamiz

Oxirgi paytlarda ancha aktiv bo'lib qoldim-a)) Hayron bo'lmang, serverdagi muammolar sababli debian bilan ancha do'stlashishimga to'g'ri kelib qoldi. Faylasuflikka davoyim yo'q lekin hozir kallamga bir ajoyib fikr keldi:Muammolarga muammo deb emas, navbatdagi sinov deb qarang. Shunda hammasi oson va qiziqarli bo'ladi. Ishonchim komilki yo'qotganingizdan ko'prog'iga ega bo'lasiz! — Rustam Aminov Endi bugungi mavzuyimizga o'tsam. Bugun men ruhsatlaringiz…



№14 dars — Linux operatsion tizimida Samba serverni sozlash 16/03/24 01:45

№14 dars — Linux operatsion tizimida Samba serverni sozlash

Ko'p hollarda Windows va Linux operatsion tizimlari bilan bir vaqtda ishlashga to'g'ri kelib qoladi. Bu ikki operatsion tizim bir-biridan keskin farq qiladi, hattoki fayl tizimlari ham xar hil. Shunday bo'lsa ham, har birining o'z o'rni bor. Linux operatsion tizimi asosan biror server yaratishda foydalanilsa, windows esa doimiy ish jarayoni uchun qulaydir.Ma'lumot almashishga kelsak, tarmoqdagi windows operatsion tizimidan turib Linux operatsion tizimi…



№15 dars — NFS server va uni sozlash 16/03/24 01:45

№15 dars — NFS server va uni sozlash

NFS(Network File System) — bu termin tarmoqli fayl tizimi deb yuritiladi. Nomidan ko'rinib turibdiki, bevosita tarmoq bilan bog'langandir. Bu termin klient-server arxetekturasida ishlaydi, ya'ni bitta serverga bir necha klientlar ulanib ishlashi mumkin bo'ladi. Server kompyuterga server qismi, klient kompyuterga klient qismi o'rnatiladi.Demak, NFS o'zi nima? misol uchun, agar siz biror tarmoq a'zosi bo'lsangiz va sizga shu tarmoqdagi boshqa kompyuterning…



№13 dars — LVM hajmini o’zgartirish. Barcha LVM buyruqlari 16/03/24 01:31

№13 dars — LVM hajmini o’zgartirish. Barcha LVM buyruqlari

Bu maqoladan so'ng siz LVM ni to'liq bilib olishga erishasiz. Albatta bundan boshqa maqolalar ham bo'lishi mumkin, lekin ular unchalik muhim emas(klonlash,..).LVM haqida «Linuxda, disklarni boshqarish haqida» maqolada tushuntirib o'tdim. Bu eng asosiy maqolalardan biri hisoblanadi. Undan so'ng «LVM – logik…



№12 dars — LVM — logik disklarni boshqarish(kodlar orqali) 16/01/24 01:27

№12 dars — LVM — logik disklarni boshqarish(kodlar orqali)

Nazariyotdan amaliyotga ham yetib keldik. Agar nazariy qism bilan tanish bo'lmasangiz, «Linuxda, disklarni boshqarish haqida» maqolasini o'qing. Quyida disklarni boshqarishni to'liq misollar orqali ko'rsatib o'taman. Disk nomlari sizning diskingiz nomlaridan farq qilishi mumkin va siz nomlarni berishda adashib ketmasligingiz uchun ogohlantirib o'tmoqdaman.(man /dev/sdb, dev/sdc) Bu komandalar linux…



№11 dars — Linuxda, disklarni boshqarish haqida(LVM) 16/01/24 01:24

№11 dars — Linuxda, disklarni boshqarish haqida(LVM)

Bu maqolamda, linux operatsion tizimida, qattiq disklar(vinchester) bilan ishlashni ko'rsataman. Ko'pchilik disklar bilan ishlashni bilmagani bois, ularga ahamiyat berishmaydi yoki bilishni hohlashmaydi. Disklarni to'g'ri taqsimlash, ish jarayonini tezlashishiga olib keladi. Bu degani, ish unumdorligi ortadi. Barcha ma'lumotlar qattiq disklarda(razdellarda) saqlangani uchun ularni boshqarish juda muhim.Disklarni boshqarishga bitta misol ko'ramiz, sizning kompyuteringizda 40Gb lik disk…



№10 dars — Linuxda PING buyrug'i(barcha atributlari bilan) 16/01/24 01:10

№10 dars — Linuxda PING buyrug'i(barcha atributlari bilan)

Linux operatsion tizimi, server kompyuterlar uchun mo'ljallangan bo'lib, uning ko'p buyruqlari windows operatsion tizimida ishlamaydi. Chunki bu 2 operatsion tizim bir biri bilan qaysidir ma'noda raqib hisoblanadi. Windows operatsion tizimi ham server mashinalar uchun Windows Server operatsion tizimini chiqargan, lekin baribir linux operatsion tizim buyruqlari Windows Server muhitida ham ishlamaydi.Bu maqolada administratorlar orasida obro'li buyruqlardan…



№9 dars — Swap fayl(раздел)ni boshqarish 16/01/13 07:39

№9 dars — Swap fayl(раздел)ni boshqarish

Oldingi maqolamda swap nima va nima uchun kerakdegan savolga javob berishga harakat qildim. Agar swap haqida biror bir tushunchaga ega bo'lmasangiz, bu maqolani o'qishdan umuman foyda yo'q. Quyida swap xotirasiga tegishli bo'lgan va linux ning barcha distributivlarida ishlaydigan kommandalar bilan tanishishingiz mumkin bo'ladi. Bu kommandalar linux ning Oracle Linux Red Hat distributivida tekshirib ko'rilgan.…



№6 dars - Linuxning asosiy buyruqlari 16/01/13 07:31

№6 dars - Linuxning asosiy buyruqlari

Linux operatsion tizimi kundan-kunga rivojlanib bormoqda va ko'pchilik bu tizimni o'rganishga harakat qilishmoqda. O'rganishni endi boshlaganlar uchun, bu tizimni o'rganish biroz qiyin ko'rinishi mumkin, lekin unday emas. Bu tizim, windows tizimidan keskin farq qilgani uchun, windows foydalanuvchilari linux bilan ishlaganda ko'p noqulayliklarni his qilishmoqda(keyin ko'nikib ketishmoqda.. Kerak bo'lgandan keyin ko'nikadide).Hozirgi kunda, linux tizimining juda chiroyli grafik ko'rinishlari…



№7 dars — Linux operatsion tizimida, fayl va kataloglarga oid buyruqlar 16/01/13 07:31

№7 dars — Linux operatsion tizimida, fayl va kataloglarga oid buyruqlar

Linux operatsion tizimi buyruqlarini o'rganishni davom etamiz. Oldingi «Linuksning asosiy buyruqlari» nomli maqolada, eng asosiy buyruqlar bilan tanishib chiqdik, bu maqolada oldingi maqolani to'ldirib borishga harakat qilaman.Maqolada berib boriladigan misollar, linuksning Red Hat distributivida tekshirib ko'rilgan va qolgan distributivlarda ham katta ehtimollik bilan ishlaydi. Bu maqolada misollar qisqa qilib berilgan, buyruqlar haqida to'liqroq ma'lumotlarni man…



№8 dars — Linux operatsion tizimida fayllarga beriladigan ruhsatlar(read, write, execute), chmod buyrug'i 16/01/13 07:16

№8 dars — Linux operatsion tizimida fayllarga beriladigan ruhsatlar(read, write, execute), chmod buyrug'i

Linux operatsion tizimi, ko'p foydalanuvchili tizim hisoblanadi. Har bir foydalanuvchining o'ziga tegishli bo'lgan fayl va papkalari bo'ladi. Bu fayl va papkalarni, boshqa foydalanuvchilar o'qimasligi yoki o'zgartirmasligi katta ahamiyatga egadir. Shuning uchun linux operatsion tizimida fayl va papkalarga alohida ruhsatlar ishlab chiqilgan. Bu maqolam aynan shu ruhsatlarni o'rganishga bag'ishlanadi.Linux operatsion tizimida, faylga nisbatan, foydalanuvchilar 3 guruhga bo'linadi. Owner…



№5 dars — Linuxda, fayl tizimlari! 16/01/10 04:04

№5 dars — Linuxda, fayl tizimlari!

Biror vichester(qattiq disk) ga linux operastion tizimini o'rnatsangiz, albatta bu va boshqa ulangan vinchesterlar uchun fayl tizimini tanlashingiz zarur. Misol uchun Windows operastion tizimida asosan NTFS fayl tizimidan foydalaniladi, lekin boshqa(FAT32, FAT16) fayl tizimlari ham mavjud.Linux operastion tizim ga quyidagi fayl tizimlari o'rnatilishi mumkin.Ext – Linuks operastion tizimning birinchi fayl tizimi xisoblanadi, dastlabki…



№4 dars — Linux, afzalligi va kamchiliklari 16/01/10 03:59

№4 dars — Linux, afzalligi va kamchiliklari

Linux operastion tizimini hozirgi kundagi eng ommabop xisoblanmish Windows operastion tizimi bilan solishtirar ekanmiz, biz uni afzallik va kamchiliklarini ko'rib chiqishimiz lozim. Umumiy oladigan bo'lsak Linux operastion tizimini Windows operastion tizimidan zo'r yoki yomon deb aytish noto'g'ri bo'lardi. Chunki Linux operastion tizimi umuman boshqa arxitekturali operastion tizimdir.Linux operastion tizimida Windows operastion tizimi oilasiga mansub operastion tizimlardagidek «ПУСК»…



№3 Dars — Linux ning asosiy kataloglari 16/01/10 03:55

№3 Dars — Linux ning asosiy kataloglari

/ — asosiy katalog./bin – Bu katalogda operastion tizimning asosiy buyruqlari saqlanadi(ls, cp,..)./boot – Linuks yadrosi va yuklashni boshqarish(grub, lilo va boshqalar)utilitlari saqlanadi./dev – Operatsion tizimga ulangan qurilmalarning fayli saqlanadi.(Linux operatsion tizimida, barcha qurilmalar(printer, skaner, qattiq disk ) fayl ko'rinishida saqlanadi. Kerakli qurilmani…



№2 dars — RHEL(Oracle Linux) 5.9 operatsion tizimini sozlash 16/01/10 03:50

№2 dars — RHEL(Oracle Linux) 5.9 operatsion tizimini sozlash

Oracle Linux(RedHatEnterpriseLinux(RHEL))5.9 o'rnatilgandan so'ng, qilinishi kerak bo'lgan sozlashlarni ko'rib chiqamiz. Bu operatsion tizimni o'rnatish mana bu maqolada to'liq yozib o'tilgan. Operatsion tizim o'rnatilgandan so'ng, tizimni qayta yuklash kerak bo'ladi(ya'ni reboot). Qayta yuklash sodir bo'lgandan so'ng, sozlash ishlarini…



№1 dars — Oracle Red Hat Enterprise Linux 5.9 operatsion tizimini o’rnatish 16/01/10 03:42

№1 dars — Oracle Red Hat Enterprise Linux 5.9 operatsion tizimini o’rnatish

Bu maqolamda linux distributivlaridan biri OracleLinux 5.9(RHEL yoki RedHat) operatsion tizimini o'rnatishni ko'rsataman. Bu distributiv asosan Oracle MBBT uchun asoslangan bo'lib, lekin operatsion tizim uchun kerak barcha ishlarni ham amalga oshira oladi.Dastlab, operatsion tizim dasturini internetdan ko'chirib olamiz va DVDROM orqali yuklaymiz. Bizga tanlash uchun menyu hosil bo'ladi va "Enter" ni bosib, o'rnatishni boshlaymiz.



Linux operatsion tizimi tarixi 15/11/26 02:26

Linux operatsion tizimi tarixi

Linux tarixini yozishdan oldin juda muhim savolga javob topish lozimligini anglab yetdim.Linux yoki GNU/Linux?Linux operastion tizimi haqida gapirilganda uni Nan Linux, ba'zida GNU/Linux deb nomlashadi. Aslini olganda Linux bu operatsion tizimning yadrosidir. Ushbu operatsion tizimni ishlashini ta'minlovchi ko'pgina dasturlar GNU dasturiy ta'minoti hisoblanadi. GNU bu Unix emas degan ma'noni beradi va u Linux uchun foydalanish mumkin…



Linuxni tanlash uchun 10 sabab 15/10/05 02:28

Linuxni tanlash uchun 10 sabab

Windows va Linux amaliyot tizimlari kompyuterdan foydalanuvchilar o'rtasida doimiy bahslarga sabab bo'lib kelgan. Ularning qaysi birini tanlagan ma'qul? Quyida e'tiboringizga havola etiladigan 10 tavsiya Linuxning afzallikllari xususida.1) Linux – eng xavfsiz tizim. Darhaqiqat, amaliyot tizimini ishlab chiqishning dastlabki bosqichlaridayoq xavfsizlikka katta e'tibor berilgani bois Linuxni bemalol fundamental xavfsiz tizim deb atash mumkin. Ayniqsa, kompyuteringizda muhim va maxfiy hujjatlar…



LAMP server oʻrnatish 15/10/05 02:15

LAMP server oʻrnatish

.php fayllarni koʻrish uchun odatda virtual server kerak boʻladi. Windows operatsion tizimida koʻpchilik "Denver"dan foydalanishga odatlanib qolgan, chunki uning oʻzi hamma moslash jarayonini oʻzi amalga oshiradi. Linuxda ham xuddi shunday virtual server hosil qilish mumkin. U yerda "Joomla", "Drupal" va "Wordpress" kabi ochiq kodli "cms"larni ishlatib koʻrishingiz va tanishishingiz mumkin boʻladi. Buning uchun LAMP serverni oʻrnatish kerak boʻladi. LAMP qisqartma soʻz. L harfi "Linux" soʻzining…



"Ubuntu"ning yutuqlari 15/04/19 08:15

"Ubuntu"ning yutuqlari

Men, «notebook»imda, asosan, «Ubuntu 11.10»dan foydalanaman. Ba`zi vaqtlardagina undagi «Windows 7»dan foydalanishga majbur boʻlaman. Qisqasi, asosiy vaqtim linuxda oʻtadi. Bunga quyidagi yutuqli taraflari sabab:1. Ubuntu tez ishlaydi. Dars vaqtida oʻquvchilarga birorta video yoki rasmni koʻrsatish uchun yoqish va oʻchirish juda tez amalga oshadi. Undan tashqari tizimning oʻzbek tilida ekanligi ham baʻzida bolalarning diqqatini oʻziga jalb qiladi.2.…



Boshlovchilar uchun Linux Buyruqlar Satri bo'yicha qo’llanma 15/03/10 10:29

Boshlovchilar uchun Linux Buyruqlar Satri bo'yicha qo’llanma

Ko'pincha buyruqlar satri bilan ishlashni eskirgan usul degan gaplarni eshitib qolamiz. Lekin bu usul Linuxda vazifalarni bajarishning eng elastik va kuchli yo'li hisoblanadi. Masalan, biror katalogdagi (hamda uning ichki kataloglari) hamma .doc fayllarni qidirib va ularni o'chirmoqchi bo'lsangiz, bu grafik interfeys orqali bir necha qadam bo'lishi mumkin. Linux buyruqlar satri orqali esa bu bir necha soniyaga boradi xolos. Ushbu maqolada, Linux buyruqlar satri asoslari, katalog navigatsiyasi,…